Ašrar śtgįfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill 197. mįls.
143. löggjafaržing 2013–2014.
Žingskjal 245  —  197. mįl.




Tillaga til žingsįlyktunar


um seinkun klukkunnar og bjartari morgna.


Flm.: Gušmundur Steingrķmsson, Róbert Marshall, Björt Ólafsdóttir,
Brynhildur Pétursdóttir, Óttarr Proppé, Pįll Valur Björnsson.


    Alžingi įlyktar aš fela rķkisstjórninni aš seinka klukkunni į Ķslandi um eina klukkustund. Valin verši hentug tķmasetning til žess aš rįšast ķ ašgeršina, innan įrs frį samžykkt tillögu žessarar, aš lokinni tilhlżšilegri kynningu ķ žjóšfélaginu įsamt undirbśningi.

Greinargerš.

    Tillaga žessi var įšur flutt į 139. löggjafaržingi (žskj. 497, 379. mįl) en hlaut ekki efnislega umręšu.
    Mišaš viš gang sólar er klukkan į Ķslandi rangt skrįš. Sķšan 1968 hefur klukkan į Ķslandi veriš stillt į sumartķma allt įriš. Sumartķmi gefur okkur bjartari kvöld į sumrin, en į veturna styttist birtutķminn į morgnana um rśmar sex vikur, vegna žess aš viš fęrum ekki klukkuna aftur yfir į vetrartķma. Ķ staš žess aš sól sé hęst į lofti um hįdegisbil er sól į Ķslandi hęst į lofti ķ Reykjavķk aš mešaltali kl. 13.28 og į Egilsstöšum hįlftķma fyrr. Verši klukkunni varanlega seinkaš um eina klukkustund, eins og tillaga žessi gerir rįš fyrir, yrši sól hęst į lofti ķ Reykjavķk aš jafnaši klukkan hįlfeitt og į Egilsstöšum ķ kringum tólf eins og ešlilegt er.
    Vegna žessarar tķmaskekkju į Ķslandi kannast lķklega flestir Ķslendingar viš žį nöpru tilfinningu aš žurfa aš vakna til vinnu eša skóla ķ svartamyrkri stóran hluta įrsins. Ķ raun er enn nótt į Ķslandi, mišaš viš gang sólar, žegar Ķslendingar fara til vinnu klukkan įtta eša hįlfnķu mišaš viš nśverandi klukku. Verši klukkunni seinkaš um eina klukkustund verša morgnarnir hins vegar bjartir langt fram ķ nóvember og byrja aftur aš verša bjartir sķšari hluta janśar. Sólin rķs oftar į undan fólkinu meš tilheyrandi varma og birtu. Myrkum morgnum fękkar til muna.
    Fjölmargar rannsóknir ķ lękna- og lķfvķsindum hafa leitt ķ ljós į undanförnum įrum aš lķkamsklukkan fer mjög eftir gangi sólar. Komiš hefur ķ ljós aš unglingar eru sérstaklega viškvęmir fyrir truflunum hvaš žetta varšar. Rangt skrįš klukka getur haft mikil įhrif ķ žį įtt aš minnka einbeitingu skólanema og annarra. Ungmenni vakna žreytt į morgnana, enda enn nótt, og njóta sķšur dagsins sem ķ hönd fer. Lķkamsklukkan stillir sig af eftir birtutķmanum, svo žaš veldur togstreitu žegar stašarklukkan gengur ekki ķ takt viš birtutķmann. Žessu mį lķkja viš žotužreytu eftir feršalög milli tķmabelta, nema hvaš žetta įstand er višvarandi hjį okkur Ķslendingum yfir vetrartķmann. Skammdegiš hefur slęm įhrif į įrstķšabundiš žunglyndi en žaš er žunglyndi sem kemur oftast į haustin og veturna, oftast nefnt skammdegisžunglyndi. Skammdegisžunglyndi er tališ tengjast minnkandi dagsbirtu og truflun į lķkamsklukkunni (sibs.is/images/stories/sibs_bladid/pdf/sibs_bladid_2013_1.pdf). Ef tillögur žęr sem hér eru lagšar fram um aš minnka mismuninn į lķkamsklukkunni og ķslensku klukkunni yfir veturinn verša aš veruleika gęti žaš įn vafa oršiš til žess aš bęta lķšan okkar og laga svefnvenjur. Žaš gęti jafnvel oršiš til žess aš spara śtgjöld ķ heilbrigšiskerfinu žar sem Ķslendingar nota margfalt meira af svefn- og žunglyndislyfjum en nįgrannažjóšir.
    Tillaga žessi, verši hśn samžykkt, leišir vitaskuld til breyttrar afstöšu Ķslands gagnvart nįgrannalöndum. Tķmamismunur veršur einni klukkustund minni milli Ķslands og Amerķku en einni klukkustund meiri milli Ķslands og annarra Evrópulanda. Ekki veršur séš, į tękniöld, aš žetta žurfi aš hafa teljandi įhrif į višskipti og samskipti Ķslendinga viš śtlönd. Įrķšandi er, frį sjónarhóli flutningsmanna, aš tķminn į Ķslandi sé rétt skrįšur, en Ķslendingar skrįi ekki tķmann vitlaust af annarlegum įstęšum. Mikilvęgast er aš tķminn į Ķslandi sé skrįšur til samręmis viš stöšu landsins į hnettinum.
    Flutningsmenn śtiloka ekki, verši žaš nišurstaša nefndarvinnu, aš millileiš verši farin, ž.e. aš klukkunni verši einungis seinkaš yfir vetrartķmann en į sumrin verši sumartķmi, lķkt og ķ mörgum löndum, til aš męta sjónarmišum um meiri sól sķšdegis į sumrin.